İLÇEMİZDE EĞİTİM ATILIMI

 İLÇEMİZDE EĞİTİM ATILIMI

Muammer Meray

1950-1954 yılları arasında Beypazarı Ortaokulu’nda öğrenim yaptığım, 1954-1958 öğretim yıllarında Bolu Öğretmen Okulu’nda birlikte okuduğum rahmetli Ömer Dağ; çalışkan, mert, sözünden dönmeyen, insanlarla iyi iletişim kuran bir insandı. Belediye Başkanımız olan oğlu Sayın Doğan Dağ, belediyenin aylık olarak çıkardığı gazetenin “Okul Köşesi”ne yazı yazmamı istedi.

Herhangi bir konu önermedi. Ne yazayım diye düşündüm. Okul köşesi olarak belirlendiği için, okurların genellikle öğrenciler ve veliler olacağını düşündüm. Bu nedenle ilçemizde geçmişte gerçekleştirilmiş bir eğitim-öğretim atılımına ilişkin olay ve düşünceleri paylaşmanın yararlı olacağı görüşünü uygun gördüm. Bu atılımda ilçemizde eğitime yönelik saptamaları yaparak, hizmeti, emeği, katkısı olanların çalışmalarını anlatmaya çalışacağım.

İlçemiz, Osmanlı Devleti zamanında 1871 yılında nahiye oldu. Cumhuriyet yönetiminde, 1950 yılına kadar nahiye merkezi olan Karadoğan’da, Alan Himmetler’de, Deveviran’da, Yazıca Karacaviran’da, Alemdar köylerinde ilkokul bulunuyordu. 1950-1965 yılları arasında tüm köyler ilkokula kavuştu.

Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ve İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç’un kuruluşunu gerçekleştirdiği 23 Köy Enstitüsü’nden mezun olan öğretmenlerle köylerimiz önemli ölçüde okula ve öğretmene kavuştu. Köy Enstitülerinin amacı; köylerin gereksinimlerine yanıt verecek bilgi ve becerilerle donatılmış, köyde toplum, eğitim ve sosyal kalkınmayı, aydınlanmayı başlatacak nitelikte öğretmenler yetiştirmekti. Bu okullardan yetişen öğretmenler, okuldaki öğretmenlik görevleri dışında köylülere ziraat, sağlık, marangozluk, arıcılık gibi alanlarda rehberlik etmesi için bilgi ve becerilerle donatılmıştı. Bu okullardaki örnek uygulama bahçeleri öğretmenlere verilmişti.

Bu okullara öğrenciler köylerden alınıyordu. Öğrenciler hem öğretim görüyor, hem de yaz tatillerinde okul binalarının yapımında, tarım uygulama bahçelerinde üretim işlerinde çalışıyorlardı. Kıbrısçıklı öğrenciler, Sakarya ilindeki Arifiye Köy Enstitüsü’ne alınıyordu. Bu okuldan mezun olan Muhittin Yaman Karacaviran’da, Hasan Latif Deveviran’da, Hamit Yalçın Yazıca’da, Kemal Gökçe Alan Himmetler’de göreve başladılar. Köylerinde başarılı çalışmaları oldu.

İlçemiz, 1958 yılına kadar Seben’e bağlıydı. Bu yıl ilçe olduk. Seben on iki yıllık ilçe olmasına rağmen henüz ortaokulu yoktu. İlçemizin insanları cefakâr, çalışkan, zorluklara göğüs geren, çobanlık mesleğini doğada çok başarılı biçimde icra eden insanlardır. Eğitim ve öğretim almaya isteklidirler. Muhittin Yaman, cesareti ve zekâsı ile okulunda kendisini kanıtlamış, İstanbul basınında hakkında övücü yazılar yayınlanmıştır. Nitekim Vatan Gazetesi başyazarı Ahmet Emin Yalman, onu manevi evlat edinmiştir. İlçemizin ilk Maarif Memuru, Merkez Zafer İlkokulu Başöğretmenidir. Okul, belediye binasının bugünkü yerinde bulunuyordu. 1959 yılında ben, Ahmet Çetin, asil öğretmen Meliha Doğan ve vekil öğretmen olarak çalışıyorduk.

Rahmetli Muhittin Yaman; özverili, insanlarımızı ve yerel kültürümüzü çok iyi tanıyan, ikna yeteneği yüksek, toplumla diyalog kurmada başarılı bir yöneticiydi. İlçenin ilk kaymakamı Necmettin Utkan, ilçede lokanta bulunmadığı için yemeklerini Muhittin Bey’in evinde yerdi. Muhittin Bey’in girişimi ve teşviki ile Dr. Hilmi Altındağ, Bölge Şefi Haluk Karabörklü ve Kaymakamın öncülüğünde “Ortaokul Yaptırma ve Yaşatma Derneği” kuruldu. Halkın desteğini ve katkısını sağlamak için tüm köyler gezildi. Halk büyük bir heyecanla katıldı. Çoban Musalar, Ahmetler, Mehmetler coştu. Çünkü kızlarının, oğullarının okuma olanaklarına kavuşacaklarına inanıyorlardı.

1959-1960 yılında okulun öğretime açılmasını gerçekleştirmek için haziran ayında inşaatın temeli atıldı. Üç ay içinde inşaat tamamlandı. Kaymakamla birlikte halk sırtında taş taşıdı. Usta ve işçilerin çoğu ücret talep etmedi. Eğitim Bakanlığı Başmüfettişi Bolulu İrfan Alıcıoğlu, okulun öğretime başlama izninin verilmesi için denetim yaptı. Olumlu rapor verdiği için okul, otuzdan fazla öğrenciyle öğretime başladı. İlk müdür Melahat Muratoğlu idi. Derslere kaymakam ve ilkokul öğretmenleri girdi. 1962-1963 öğretim yılında otuz öğrenci mezun oldu. Bunlar lise, meslek okulları ve yüksek öğrenimlerini tamamlayarak çeşitli alanlarda görev yapıyorlar.

Ortaokulun hiçbir devlet katkısı olmadan öğretime açılması, Köy Enstitüsü mezunu olan hemşerilerimizin ilçemizdeki başarılı çalışmaları, halkın destek ve katkısıyla bu eğitim atılımının başarıyla gerçekleşmesi; ilçemiz eğitiminin bir dönüm noktasıdır. Bundan sonra bu olanaklardan yararlanmayı sürdürenler ve yetişen nesiller, bunlara öncü olanları unutmamalıdır. Onları saygı ile anmak bir vefa borcudur. Ne mutlu bu hizmetlerde emeği geçenlere... Çoğu rahmetli; onlar için kabirlerinde rahat uyumalarını Yüce Tanrı’dan dilerim.

Muammer MERAY